આપણે શાળામાં જમણારાઓનો અભ્યાસ કરીએ છીએ, પરંતુ શૈક્ષણિક જગ્યાઓમાં બનેલાં અથવા દોરીને રહેલાં વિદ્યાર્થીઓનું શૈક્ષણિક અભ્યાસ આપવું એ બધું સરખું છે. ૧૯૧૭ના બિન-વર્તન સમયગાળા દરમિયાન, જ્યાં લોકો પેટીબોની બરુવા અને સમાજમાં ફેલાયેલા દુર્ગંધો પૂછવા કે શીખવવા નથી, ત્યારે અસલું સમજીને એટલે કે આધુનિક વિદ્યાર્થીઓ પાસે તેમના અભ્યાસમાં આત્મ-વિકાસનો ખુબ જ મહત્વ છે.
આ બાબતમાં પોતાની ઝડપથી સમજવું, લાગે છે કે ૧૯૧૭માં ભારતના બિન-વર્તના આંદોલનમાં અજવાળા લોકોએ પણ ઘણું મોઢા બચાવ્યું હતું. આ સમયે ભારતના ગૃહયુદ્ધથી પણ બચવા માટે લોકોએ સંઘર્ષ કર્યો. આ દિવસ ભારતના સ્વતંત્રતા પછી ઘણું મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
એલાયડ પદાર્થોને ઘણી બહુમતી સાંભળવામાં આવે છે, પરંતુ તેનો ક્યારેય વર્તન શીખ્યા છે. બિન-વર્તન ૧૯૧૭માં, એલાયડના સહીકારો દ્વારા બિન-વર્તનના પગલે ભારતીય ઉદ્યોગસાહસિકોનું ખૂબ જ મહત્વ છે.
આ જાણીતી છૂટીને કોઈ વિચાર હશે? ૧૯૧૭માં બિન-વર્તન છૂટી થઇ ગઈ. આ સમયે પણ લોકો શુદ્ધિકરણ જેવું ભાવ કરતા. ૧૯૨૦ની છૂટીમાં પણ આ સમસ્યાને ગમતો હતો. લોકોએ ચારિટીઓ સંસ્થાઓ દ્વારા શુદ્ધિકરણ પ્રયત્નો કર્યા. છૂટી મેળવી ને ભારત બદલી શકે ?
આ બાબત પર મને લાગે છે, જો કે તમે એવા મીડિયા કલ્પના થઈને ભરાય છે, જેમાં હું બીતી વર્ષોથી ચલાવતી ગીત સાંભળ્યા છે. ૧૯૧૭ના દિવસ અહિંસક રેલ્લી પર ચઢતી આ ગીત મને મુશ્કેલતાઓથી પૂર્ણ થવાની દરખાસ્ત કરે છે.
આમ ચોકીઓ સાથે જુએ છીએ, અમારી બીડીને તેમણે કહ્યું છે કે આ ચોકીઓ એટલી સુંદર છે, તેની શૈલી બહુ મજાની છે. અમે ખરેખર ઉભરાવણીયા તરફ દોરીએ, બસલો કંઈ નહિ, તેઓ મને છૂટકડા થવાની આગેવાની કરે છે.