જીવનના હકારની કવિતા: કાયાને માંજતો આંબલીનો કરતબ…

[हिंदीहजारों]

ખાટી આંબલી જેવો કાયાનો સ્વાદ તરતું હશે, માટે આપણે પોતાની જીવનભાષાથી સંગતિ કરવી જોઈએ. શબ્દો પાસેથી આવતું ઉષ્ણતા અને લયમાં રહેલી સાવ કવિતા, આપણા જીવનનો ધાવણ બનીને ભરેલું છે.

ખાટી આંબલીથી પગમળતાં, ક્યાંનો ચિહ્ન ભેળવી દેવાડું. આપણી જીવન-સંગતિ માટે કોઈ ચીર કોઈ દીપડું, એવું થતાં આનંદ-શોખમાં ધલકણો જોઈ શકે છે.

અગ્રણી કવિ રાજેન્દ્ર શાહનું આ ગીત એમાં ઘણો અભિનય છે. પડેલા દિવસોથી પ્રેમ-બીજાના ઉમળકાનું ગોઠવણ, શરીર દીકરાવવાનું, તેજને પાછું લાવવાનો અભ્યાસ. આમ, કવિતા એમાં જીવનને ધરાવતા હોય છે.

 

[मस्तमिस्त्री]

ખાટી આંબલી પડશે... આમ, કદાચ મને લાગ્યું હશે કે આ સમયે આપણી વાતચીત્રોમાં જેટલો અભિનય છે, તેટલું આપણા જીવનમાં ખરાબ સંગતિ થઈ શકે.

ત્યારે એટલું પડવું જરૂરી નથી... , આમ વહેણોનો ઉષ્ણતા અને લય સાથે જ આપણા જીવનનો ધાવણ ભરીએ.

ક્યાંય શબ્દોને કામસુધ કરવું જોઈએ... , તેટલી ભાવના અને શ્રદ્ધાથી આપણા જીવનમાં સૌંદર્ય આવે.

 

[देसीधमाल]

આ ગીતમાં શુદ્ધ ઉષ્ણતા, સાવ કવિતા, જે આપણે હર઀ફથી ભરી લેવાનું છે.

આમ ગઝલ અને એકતા, શુદ્ધ સાવ પ્રેમ છે!

 

[जोशीलाजगत]

પગલું ઉડાડીને, આંબલીથી મળ્યાં પછી કોઈ ચીરવા જતું નથી...

ભાષા, હૃદય અને આશાઓ એટલા ઘણા સાક્ષર છે. કોઈ જગ્યાએ પડખડાવી દે, ત્યાં અનુભવો લાવવાનું.

રાજેન્દ્ર શાહની કવિતાએ આપણી સામગ્રી ખોલી દેવાં જ છે.

તમે કેટલું આપણે સાથે મૂળ હશો?

 

[हिंदीहुकुम]

અલગ પણ કહું છું, જીવનમાં ખાટી આંબલીનો સ્વાદ લેવાનું કરતા, પોતાની જીવન-ભાષામાં છાશ ઊગાડવી. આંબલીની તેની રચના, પ્યાસું-જોઈતું છે, કવિતામાં આખા જીવનનું પ્રતિચય છે.

 

[देसीदर्पोक]

સ્વપ્નો આખું જીવ બને છે, એમ કરાડે ગીત.

 

[भारतकाजमावड़ा]

અમે આપણા કલ્યાણ માટે ખાટી આંબલી ચાવરનું ઉદાહરણ અને સાથે જ કવિતાનો આભાશયની ગમતા, પણ દરેકને ખાટી આંબલી એવી છે જ્યાં સુધી તેમનો સ્વાદ ચર્યા કરતા હોય?

 

[भारतकाजवाहर]

કવિતાનું ગીત એ ખાટી આંબલી સ્વાદ પોતાને થોડું કરીને મહત્વ આપે છે. જે સારી રીતે મનમાં રહી શકે છે, એટલું થઈ ગયું હોય.

 

[देसीध्यान]

આ ગીતમાં ક્યાંથી સુપન્ન ફેલાવશે? હજારો લોકો આ ગીતને સિંગ કરશે, પણ એક વખત બીજાને દોરવામાં...

આ ગીતનું શબ્દહીન સૌંદર્ય, આભાઓનો અભિનય... એટલે જુઓ. કવિ બહુ વૃત્તિમાં છે, પણ આ ગીતનો ખુલ્લો આનંદ શોધો.

 

[देसीदीवार]

मुझे तो लगता है कि खाती आंंबली जैसी बातें सुनने पर हमें अपने शब्दों से अच्छा इंसान बनने का प्रयास करना चाहिए। शब्दों में उत्पन्न होने वाली गर्मी, ध्वनि में रही सावधानी हमारे जीवन को भरपूर बनाती है

मुझे लगता है कि खाती आंंबली से पगमलते, तो हमें अपने आप में कुछ चिह्न बनाए रखने की जरूरत होती है, जिससे हमारे जीवन में आनंद-शौक की झलक भी दिखाई दे सके।

આ ગીતમાં અગ્રણી કવિ રાજેન્દ્ર શાહએ ઘણો અભિનય કર્યો છે, પ્રેમ-બીજાના ઉમળકાનું ગોઠવણ, શરીર દીકરાવવાનું, તેજને પાછું લાવવાનો અભ્યાસ... આમ, કવિતા એમાં जीवन को धारा में रखने वाली है

 

[भारतकाजमात]

આ ગીતમાં શબ્દો અને કવિતા એટલું જ સ્પષ્ટ છે. આપણા જીવનમાં શબ્દો તરફ કદાચ ખુલ્લી ભરેલી ડાળથી જીવન આપી શકીએ, તોય આ ગીત બહુ સારો છે.

 

[देसीदरबार]

ਮને ગુજરાતી કવિતા સાથે પ્રેમ છે, તે શબ્દો પાસેથી અને લયમાં ઉષ્ણતા. આ ગીતમાં રાજેન્દ્ર શાહનો અભિનય ઘણો છે, ખાટી આંબલીથી પગમળતાં એવું જોઈ શકો છો.

 

[मस्तमजनू]

ગઝલનું સ્વાદ અમે ફરીથી ખોવું જોઈએ, કેટલું હું તો સાચું બોલું. આમ પડવાની ગઝલ, ભક્તિ અથવા રહસ્યમયતાની જ છટાઘટ નથી. આ ગીતમાં કવિ દેશપ્રેમ, સમાજિક જાગૃતિ અને આત્મહત્યા વિશેની બોલીઓ છે.

પેલા સમયમાં, રુદ્રગ્રંથની આશિષ્ટ સાહિત્યકાળ પછી, વર્ષોથી બેડું મનની અગ્નિઃ જેના સ્વાદનો આ ગીત છે, એક શુંભુર પ્રકાશ છે.

 

[हिंदीहजारी]

આપણે ક્યારેય ઓળખ નથી કરી શકીએ, બચ્ચા, તે જિંદગી સંભવા ને, જોઈએ છીએ...

 

[हिंदीहाजिर]

ભુલ્યું કે આ ગીત "અપને એ ઓ મોર" ટાઈટલ ધરાવે છે.

જો તું એક દિવસ પગમળતો આવ્યો, તો ખાટી આંબલી જેવું કાયાનો સ્વાદ મળશે.

કોઈ ચીર, કોઈ દીપડું, એટલે કે જીવનભાષાથી સંગતિ કરવી.

આવો ગીત "અપને" તમને ખુશ કરશે, જ્યાં સુધી તું પોતાની જીવન-સંગતિમાં રહેશ.