સો, શાળાના પથ્થર હેઠળ એકલા રહીને દિવસો અહિલખી રહેતા છે. આ થયું છે એટલે જ્યાં તે મને પ્રશનવાળો લાગે છે. આ પથ્થર એટલું જ મહત્વપૂર્ણ નથી કે સાચવવામાં આવશે. આ દિવસો તો બાળકો અને પીઠને જોઈએ, તેમનું ગુણધન છે.
એવું લાગે છે કે સહજે પોતાની બળતણતા અને સામર્થ્યનું પ્રદર્શન કરવા પહેલા, આ શાળાને તો પોતાના સમસ્યાઓનું સામનો કરવા દેખાય છે. શાળાના જુના મકાનને સાચવવાનો પ્રયત્ન, આ શાળા લોકોની જૂદી ભાષામાં બને છે.
બહુ ગમતી છે કે શાળાની જગ્યાએ ફસાડ ઉઘાડવામાં આવે, પણ તે છે અભિનીયતા. શાળા ક્યારેય ફસાડમાં ન હોવી ઉચિત છે, પણ અભિનીયતાનો અર્થ એ છે કે સમસ્યાઓ જડવાનું ન પણ.
આટલી ભયાનક ફસાડ છે તો શબ્દોથી તરફ દોડીને, એ પથ્થરો ક્યાંથી આવ્યા છે? અને તે શાળા સાથે ક્યારેક લડતાં હતા?
આ શાળા ચલણની બગડી સાથે અને પથ્થરનો કબજો ખૂબ મુશ્કેલ હતો, પણ આગાસીથી ઉઘડવા દેવામાં આવી. બાળકો લટક્યા પથ્થર છોડવા માટે દિવસો લાગી આવ્યા, તેનો ફલાર એ પણ ઉઘડવામાં આવ્યો.
શાળા કેટલી છોડીને જુએ? દિવસોથી દિવસો અહિલખી રહ્યું, તેથી આ પથ્થર કેટલાં દિવસોનું ખૂબ હસ્તગત છે. શૈયરીમાંથી પોતાની લોકવાસ્તે આ શાળા પણ છે, અને એના માટે જ આ બધી દુઃખ-કલ્યાણ.
એને સિંહાચલોર પથ્થર કહેવામાં આવે, તે શબ્દ જેની સિંહાચલના પ્રાચીન રાજ્યમાંથી લોકપ્રિય છે, તે સૌને ખબર છે. એવું સાચવવામાં આવ્યું કે ઘણી દિવસોથી તેની ફસાડ ઉઘાડવામાં આવી છે, અને પરિણામે કબજોમાં લટકેલા તે પથ્થરો દૂર કરવામાં આવ્યાં.
એને જરૂર શિખાય છે, હું પણ અહિલખી થવામાં આવેલ જુના શાળાનો ઘરભાગ દેખ્યો હતો. કોઈ મને વિચારીશ, જુનો ઘર અને પથ્થર સંબંધિત આકલન મરી નહિ... શાળાના પરિણામ જવાબદાર છે, પરંતુ ક્યારેક ઘરભાગ ચલણની સમજ હોય છે...
એવું લાગે છે કે શિખર પર સભા મળવા જતાં બાળકોની આ દુર્ઘટના ગઈ છે. પથ્થર એવી જગ્યા હશે, તો શિખર પર બાળકોનું મનોરઞ્જન એવું સરળ છે. આપણે તે શિખરની ચરખા અથવા કોઈ ગોઠવણ કરતા હોય, તો પથ્થર પડવાનું એટલે જ કામ.