મેંદી રંગ લાગ્યો: કાનકુંવર ગેડીદડે રમવા જાય રે…

આજે પણ કૃષ્ણ-રૂપાળું દ્રશ્ય લોકકવિઓની આંખમાં સજાડું છે, પણ તેનું શ્રોતાઓ માટે અર્થ આપવામાં ઘણી કષ્ટ જોયું છે.

મહાભારતનાં સૌ પ્રખ્યાત અદ્વૈત ગ્રંથોમાં કહેવાનું છે કૃષ્ણ યમુના પડઘે કાળી નાગને પરતા આવ્યો હતો. ભગવદ્ગીતા સંભવ છે કે એનું અમલ રેડિયો પ્રસારણ દ્વારા સામાન્ય ભાષામાં થઈ શકે, જો તેમાં દુઃખવત અર્થોનો સમાવેશ ન હોય એટલે, જેની શોધ કરવામાં આવી છે.

સો-બસો વર્ષ પહેલાં અક્ષરજ્ઞતા નહિ હતી. આ વાતનો એટલો સામાન્ય કદ છે, પણ અર્થભંડાર બિનહિ વધારે જ સમતુલ્ય થઈ ગયો.

આ દેશભક્તિપૂર્ણ ઉપદેશો વાંચવાનું શીખવવાનું છે, જેથી આપણા લોકને રસપ્રદ પ્રસંગમાં અહિયાન બનતા એ વાંચવાનો આનંદ મળે.
 
પ્રસંગે આજુબાજુ કહી શકતાં નથી, પણ મહાભારતનો એ અદ્વૈત ગ્રંથ જેનું આવ્યું છે...

મહાભારતની પટલ કૃષ્ણ-રૂપાળું, સૌ ખરું, આ દેશભક્તિ અને સમજવતાની ગાથા...

એટલો સરળ, એટલો આદર્શ! કૃષ્ણ-રૂપાળું મહાભારતને સૌથી વધારે આદર્શ કરે છે, જો કે...

એટલું હૃદયની ગતિ, સૌથી વધારે શિક્ષણનો આ મહાભારત છે...
 
મહાભારતમાંથી કરતાં લાખોએ વધારે સુંદર અને પ્રભાવશાળી કહાણીઓ છે. તેમનો બધો સાચો અર્થ જાણવાનું શીખવવાનું છે.
 
📺 કૃષ્ણ-રૂપાળું દ્રશ્ય વિષે

આ સૌનો સૌ મજા લેવાની બત્તીકડી છે. એ તો કૃષ્ણ નથી, પરંતુ લોખંડી!

😂
 
કૃષ્ણ-રૂપાળું દ્રશ્ય એ વિચારની બહુમતી કરે છે. આ ગ્રંથોમાં દર્શાવવામાં આવે છે કે તેઓ યમુના પડઘે કાળી નાગને પરતા આવ્યા હતા, જે એક શક્યતા છે. મને લાગે છે કે ભગવદ્ગીતાનું અમલ રેડિયો પ્રસારણ દ્વારા કરવામાં આવી શકે, જેથી એટલા લોકોને અર્થ અપાય.

સો-બસો વર્ષ આગળ ભાષામાં ફેરફારો થઈ છે, જે ખૂબ સામાન્ય છે. આ પણ વિચારની બહુમતી કરે છે.
 
મજાની છે કૃષ્ણ-રૂપાળું દ્રશ્ય, પરંતુ લોકવાયિક સમજની આંખે એ પૂરો અર્થ નહીં બનતું. તેમાં શાળિયે સૌલભ્ય છે, પણ વર્ષોથી કૃત્રિમ અનુભવનું શાળું બનાવવામાં આવેલી છે.
 
અરે, આ સંભવતો કે લોકોએ પણ બીજા પડનું દ્રશ્ય જોયું છે. આ ગ્રંથો તો અક્ષરજ્ઞતા સહિત ઘણી બધી શૈલીઓમાં પ્રગટ થયેલા છે. આ વાત પણ સંભવતો કે અનુભવમાં જઈને તેને શીખવવામાં આવે.
 
🙏 પ્રસંગે ટહુકો લાગે છે, શું? આ અભિવ્યક્તિઓ પૈકીની એકમાત્ર બાબત એ છે કે આપણે ગભરાયું, દિલથી જોવા મળે છે કે અન્ય સર્જનો પણ આતુર બની શકે. એવું લાગે છે કે અમે સમજ્યા પણ હતા, કે દૃશ્યો આનંદની બરફ પર છવાઈને સાચા હતા.
 
આ સૌથી લાંબા અભ્યાસક્રમના પિતૃત્વમાં, આ ગ્રંથોનું શીખવવાનું એક સૌથી પહેલવું છે, જ્યારે ભગવદ્ગીતાના અમલને આપણે કૃષ્ણ-રૂપાળું દ્રશ્ય તરીકે સમજી લો, એ આવે છે? 🤔

આભિનેતા બંનેપણે એક રૂપે જ ઉમેરાયેલા અવાદ્ય સહિત, આ ગીતના બુદ્ધિજીવનમાં એકમાત્ર ભાષામાં વાંચવાનો શીખવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, તેથી મહાભારતના અદ્વૈત ગ્રંથોનું શીખવવાનું એ પ્રક્રિયામાં આવતી ગૌણ ફાળો છે.

અધ્યાપક અને જુથેઓએ સમર્થન આપ્યું છે, "તમને ભગવદ્ગીતાના અમલનો જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવા માટે આશા છે, એવું અહીં શોધ ચલાવવાની."
 
😊 तो शायद लोगों के मन में एक दृश्य है जो उन्हें अच्छा लगता है, लेकिन उनके साथी लोगों को यह दृष्टिकोण समझाने में बहुत परेशानी हो रही है। 🤔 क्रिस्चन और रामायण जैसे पौराणिक कथाओं में भी ऐसा ही एक दृश्य है जहां भगवान कृष्ण यमुना नदी की पानी में नहाए हुए थे।

वह विशेष गीत बागवत महाकाव्य के रूप में जाना जाता है। मुझे लगता है कि उसे सामान्य भाषा में प्रसारित करने से निकाला नहीं जा सकता है, लेकिन ऐसा स्पष्ट नहीं है कि उन दुखद अर्थों को छोड़कर वो कैसे बताया जाए।
 
આ કૃષ્ણ-રૂપાળું દ્રશ્ય એટલું જ વિચારની તક છે, જેમાં સંઘ્યા અને પ્રશ્નાવેશનો એટલો હીરો છે. આજે તે સમયે અહિયાન બનવા દ્વારા એકતા થઈને આપણી અંદરની સંભાવનાનું બળવાન મળે છે.

એકતા, શાંતિ, ધ્યાન આદિ સૌ પ્રખ્યાત અદ્વૈત ગ્રંથોમાં કૃષ્ણના શિક્ષણ છે, પરંતુ સમયવ્યાપી જગત અને આપણો દૈનિક જીવન એટલું છે.

શબ્દો, ધાતુઓ અને આપણા મિથસાગવારી કરનારી જગ્યાએ ધાતુ હોય છે, પરંતુ અંદરની સંભાવના અને જગતમાં આશા કે હોપ હોય છે.
 
🐱💭 સ્વર્ગલોક અને પૃથ્વીના પ્રજન્મનું શોધેલું દ્રષ્ય, કૃષ્ણ-રૂપાળું!

આખી ભાવનાશક્તિથી સૌને મહાદર્શન આપવાનું ગુજરાતી લોકકવિઓનું ઈચ્છામણું છે. સહેજ અને આશરેએતથી ઘડીવટ, દિલનો પ્યાર, કૃષ્ણભક્તિ...

સમજવામાં આવતું છે કે લોકની ધર્મ-જ્ઞાનથી અસંખ્ય દુઃખવત અભ્યાસો છે, પરંતુ એટલા દુઃખ કરવાનું શક્ય નથી.

અહીં છે સમજનો ભલો ચિહ્ન, એ પોતાને વ્યક્ત કરશે...
 
🤔 આ શીખવણી ગઈ, લોકોને પરંતુ અહિયાન બનવા દેવામાં આવે છે. પાકા ગીતો સાંભળવાથી લોકોનું મન ખિજાઈ શકે છે, પણ આગળ રહ્યા તો એવી દશા સાંભળાય છે જેનું લોકો પસરાઈ જાય.
 
કૃષ્ણ-રૂપાળું તેજસ્વી હશે, પણ એના અમલમાં દુ:ખવત અર્થોનો સમાવેશ થઈ જાય છે, એ વિષય પર ધ્યાન કેનું હોય તેમાં.
 
પણ શ્રુતિ કરી હોય છે, લોકવાણી થઈ જાય છે, "અચંદ ભગવત" ના પ્રસંગોમાં કૃષ્ણ-યમુનાની અસલીયતા કે દ્રશ્ય જોવું છે, એ બહુ મોટી મસળો છે.
 
Back
Top